Aangevallen door Schotse Hooglander

[COLUMN]

Begin januari 2008 werd ik aangevallen door een Schotse Hooglander. Van oorsprong afkomstig uit een gebied waar hij zich alleen op de wereld kan wanen, wordt ‘ie nu in Nederland op iedere vierkante kilometer natuur gedropt. Niet echt hot news, maar wel aanleiding tot steeds weer nieuwe incidenten.

Houd minimaal afstand
In goed gezelschap wandelde ik op de betreffende vroege januaridag op een kleine natuurpostzegel aan de rand van Haarlem: landgoed Koningshof. We namen de buitenste ring (er zijn niet zoveel paden in dit reservaat) en na bocht drie stond daar ineens zo’n verzamelde vierduizend kilo vlees lekker te tutten in de bosjes. Tot zover niks aan de hand. Echter, er stond er ook één op het pad. Ons pad. Ik keek recht tegen z’n gespierde kont. Nu ken ik de regels: houd minimaal 25 meter afstand. Maar het terrein heeft de grootte van twee pannenlappen, dus als we zover om moesten lopen, stonden we zo weer buiten het hek.

Midden in mijn buik
Mijn vriend – normaal een koene ridder – vertouwde het niet en wilde omkeren. Ik dacht ‘ze worden hier gedropt, dus zal het wel goed zitten’ en moedig schreed ik voorwaarts. Maar ik had nog geen twee stappen gezet of de onberekenbare griezel draait zich tergend langzaam om en doet een paar stappen in mijn richting. ‘Hij wil vast even snuffelen’, denk ik nog in al mijn onschuld. Maar ineens accelereert de kolos en plaatst daarbij zijn bolle kop midden in mijn buik.

Driehonderd kilo
Het was een jonkie, zonder martelwerktuigen op z’n hoofd, maar het was evengoed driehonderd kilo schoon aan de haak (vertelde de boswachter mij later). Nu kan ik veel hebben, maar daar ben zelfs ik niet tegen bestand en weldra zeeg ik ineen als Giuseppina Strepponi in de opera van Verdi. Nou ja, wat versneld afgedraaid dan. Nu sprong mijn edele ridder op en begon als een ware vogelverschrikker wild met zijn armen en benen te zwaaien onder het uitstoten van aapachtige klanken. Het rund keek vreemd op, daar had ‘ie toch niet van terug en ineens zette hij het op een lopen. De laffe koe.

Stier velt vrouw
Eenmaal thuis belde ik de krant. Niet dat ik zelf nou zo graag voorpaginanieuws wilde zijn en zeker niet als gevloerde bella donna, maar stel dat ‘ie het de volgende keer weer op z’n heupen kreeg en ditmaal met een actieve senior van 80 ging jongleren….

Afijn, die krant plaatst het stukje, maar ik had niet gerekend op de snuiters die alle online podia afstropen, vooral die van de regionale kranten, naarstig op zoek of er nog wat te keten valt. En stier velt vrouw is voor die jongens toch echt een soort dubbele Breezer. Schuilnaam Sjaaltje13 vermoedde dan ook dat het wel te maken zou hebben met, ik citeer, ‘een opstandige poes die eens per maand krols begint te worden.’

Schotse Hooglanders als hobby
Anderhalf jaar na dato belt ineens de regionale omroep. Er zijn weer wat incidenten geweest met onze Schotse vrienden her en der en of ik mijn verhaal opnieuw wilde doen, ditmaal via de ether. Man met als hobby Schotse Hooglanders in een weitje was voor, ik was tegen. Ja hoor, dat wilde ik wel.

We togen ditmaal naar de Kennemerduinen, waar de verslaggever op het ludieke idee kwam om ons een toneelstukje te laten spelen. Ik was ik op de bewuste bullfight-dag van anderhalf jaar geleden en de cameravrouw moest – met camera – bully spelen, zodat het net leek of ik weer werd aangevallen. We hebben de scène een paar keer over moeten doen.

Jungleduinen bij Bergen
Toen ook dit avontuur weer ten einde was, dacht ik dat alles wel tot rust zou komen. Tot ik in december 2010 ineens werd gebeld door een vrouw, ik schat midden dertig. Ook zij had mij via Google gevonden en vertelde onlangs van haar paard te zijn gesmeten in de duinen bij Bergen. Een Schots liefje was achter hen aan komen hollen en haar paard was zo geschrokken dat hij het op een lopen zette alsof de hele dierentuin van Artis hem op de hielen zat, de hengst uren zoek was, uiteindelijk werd gevonden door de politie en nooit, maar dan ook never-nooit die jungleduinen meer in wil. Of er misschien een actiegroep bestond tegen de Schotse Hooglanders, vroeg ze mij. Ik moest haar helaas teleurstellen.

Ook incidenten met Schotse Hooglanders meegemaakt? Aangevallen door een Schotse Hooglander? Reageer!

Nawoord:
Opnieuw een boswachter gesproken, nu van Het Goois Natuurreservaat. Hij vertelde wat de tekenen zijn dat het niet goed gaat tussen jou en de Schotse Hooglander:

1. Als de Schotse Hooglander ineens wat onrustig wordt, alsof ‘ie ‘jeuk’ heeft, met z’n kop naar achteren slingert, met de poten gaat schuifelen, dan betekent dit voor jou ‘oranje licht’.

2. Ook als ‘ie je strak aankijkt, is dat al een teken dat ‘ie zich niet comfortabel voelt met jouw aanwezigheid.

3. Gooit hij z’n kop naar beneden, dan betekent dat ‘rood licht’: hij is klaar voor de aanval (maar voor je dat doorhebt, lig je waarschijnlijk al op de grond).

Eventuele oplossing in nood:
1. Maak je groot (met armen en benen zwaaien).
2. Maak geluid.

37 reacties op “Aangevallen door Schotse Hooglander

  1. Allereerst ben ik er helemaal voor dat Moonblog een platform is voor de discussie over de aanwezigheid van Schotse Hooglanders in de natuurgebieden van Nederland. Iedereen heeft immers recht op een eigen mening en die discussie lijkt mij zeer terecht, gezien de commotie die regelmatig over dit onderwerp ontstaat. Maar een aantal opmerkingen in het verhaal van Mitchell vind ik bijzonder ergerlijk, te weten:

    • Je suggereert dat de meldingen die her en der over nare ervaringen met Schotse Hooglanders worden gedaan (zoals op dit blog) ‘spookverhalen’ zijn. Waar baseer je dat op? Vind je het zo moeilijk te verteren dat die verhalen ‘waar’ zijn? Ook stel je dat ‘er niet vaak iets gebeurd’. Hoe weet je dat? Natuurbeheerders willen het vaak niet horen, veel mensen melden het niet. Zelf denk ik dat de meldingen op mijn blog slechts een topje van de ijsberg zijn. En inderdaad: er zijn maar weinig mensen die na een aanval in het ziekenhuis belanden (ook ik niet), maar dat maakt zo’n incident m.i. niet minder ernstig.
    • Maar nog meer storend vind ik je opmerking dat deze mensen van ‘een mug een olifant’ maken. Ik kan je uit ervaring vertellen dat een aanval van een Schotse Hooglander bijzonder traumatisch werkt. Als je dan geen empathie kunt opbrengen voor deze groep, ga dan in ieder geval respectvol om met hun gevoelens daarover, is mijn bescheiden mening.

    Vervolgens plaats je nog enkele vreemde opmerkingen in je verhaal, waaronder deze:
    • Je vindt het vreemd dat deze discussie op internet wordt gevoerd en had het beter gevonden als de melders met natuurbeheerders in overleg zouden gaan. Maar dat is nu juist het probleem, mijn beste Mitchell: natuurbeheerders bagatelliseren tot op heden de gevaren en incidenten. Toen ik in 2008 werd aangevallen, wilde de betreffende natuurbeheerder het eerst niet geloven.

    • Bovendien is dit juist mijn punt: als de natuurbeheerders zo ‘moedig’ zouden zijn a) een (liefst onafhankelijk) meldpunt in te stellen; b) dit in de publiciteit kenbaar te maken; c) hierover jaarlijks een verslag zouden uitbrengen; d) op basis van deze feiten een publieke discussie zouden aangaan met voor- en tegenstanders, dan is mijn taak volbracht.

    Dus Mitchell, blijf inderdaad bij de feiten en selecteer het ene feit niet als ‘onzin’ en het andere feit als ‘waar’. Opmerkelijk vonden wij overigens dat je schrijft voor het blad Paleo Magazine, in die hoedanigheid op bezoek bent geweest bij een boerderij die Schotse Hooglanders houdt en het vlees ervan verkoopt en dat je in je artikel eindigt met dat je wel zin hebt in zo’n ‘Paleo-koe’. Het plaatst je betoog in een grappig daglicht.

  2. Geachte allen. Toevallig ken ik of ben ik beheerder van een heel aantal Schotse Hooglanders waarbij een aantal van de ondergenoemde gebieden mij ook bekend zijn.

    Niemand zegt dat we nooit iets gebeurd of nooit iets kan gebeuren, alleen er gebeurd niet vaak niets, of er wordt, al dan niet uit emotie, van een mug een olifant gemaakt.

    Er is recent onderzoek geweest (dit wordt binnenkort gepubliceerd) bij vrijwel alle grotere organisaties met Hooglanders of andere grote landbouwhuisdieren in publiek toegankelijke natuurgebieden waaruit is gebleken (o.a. na onderzoek van ziekenhuismeldingen, dus geen populaire spookverhalen maar ECHTE incidenten, dat er ongeveer 1 incident per jaar in heel NL plaats vindt waarbij er daadwerkelijk iemand gewond raakt. De cijfers vanuit de ziekenhuizen kunnen niet worden gemanipuleerd.

    Deze incidenten zijn vrijwel allemaal veroorzaakt door het (ruim) binnen 25m afstand komen van de dieren.

    Tegelijkertijd lopen er MILJOENEN bezoekers in de betreffende gebieden. Je loopt dus meer risico wanneer je de straat oversteekt of in een gebied loopt waar onze viervoetige vriendjes de honden uitgelaten worden dan tussen de hooglanders.

    Natuurlijk is het vervelend wanneer je een slechte ervaring hebt met een hooglander of ander soortige koe, maar ook paarden bijten en/of kunnen iemand omver duwen / schoppen enzovoort. Zelfs op de kinderboerderij loop je het risico omver te worden gestoten door een geit of bok. Het leven zit vol grote en kleinere risico’s.

    Maar om nou gelijk te roepen dat “niemand meer een hond mag hebben” of “alle auto’s van de straat”, of meer recent “mensen mogen niet meer het ijs op” of nog zoiets, “alle koeien uit de natuurgebieden” tja…

    Blijf het wel in verband zien. En hou het bij de feiten. Een heel aantal van onderstaande verhalen zijn niet bekend bij de ziekenhuizen en bij de beheerders. Zijn ze dan niet gebeurd? Geen idee.
    Maar als ik echt aangevallen zou worden zou mijn eerste reactie niet zijn “naar huis en zet het op het internet”, maar in contact treden met de beheerders en proberen er daadwerkelijk iets aan te doen. Ik ken geen beheerder die bij een echte aanval denkt “ach het zal wel” en hier niets aan doet.

    Een discussie voeren prima, maar nogmaals blijf bij de feiten en laat emotie en stemmingmakerij achterwege.

    Geniet van mooie wandelingen in de duinen en andere natuurgebieden, ze zijn ervoor. Hou rekening en ga met respect om met de daar levende grote grazers, dankzij die dieren heb je nog enig uitzicht en is er een grote biodiversiteit. Zonder de grote grazers lopen we allemaal over paadjes die aan weerskanten volledig dichtgegroeid zouden zijn. Dat is de andere kant van de medaille.

    En weet….. het is veiliger dan heel veel andere uitjes ondanks wat hier wordt geïmpliceerd!

  3. Ik wandel een paar keer per week in de duinen van Bergen en Egmond met mijn twee honden tussen de grote grazers. Eén keer kwam er een koe met bijna volwassen kalf op ons af lopen en er stond toevallig een bankje waar ik achter kon staan met de honden. De koe keek even naar ze en snoof wat en liep vervolgens door met kalf in haar kielzog. Ze was blijkbaar nieuwsgierig naar de honden. Meestal zie ik dat de runderen met een boog om de mensen heen lopen of juist onverstoorbaar doorlopen of lekker liggen te herkauwen. Blijkbaar zijn de runderen in dit gebied heel chill en heb verder geen nare ervaringen maar ik zoek het ook niet op en luister goed naar mijn innerlijke waarschuwingsysteem en let goed op de signalen die zij eventueel afgeven. Ik vind het naar om te lezen dat er mensen aangevallen zijn maar om de grazers dan maar uit het gebied te weren vind ik te kort door de bocht. Het zijn natuurgebieden en de mens is als gast welkom op eigen risico.

  4. Serieus: Wordt het niet hoog tijd voor een “runder me-too” ? De beherende organisaties zitten duidelijk nog in de ontkennende fase. Ondertussen worden steeds meer van de schaarse wandelgebieden de facto onbruikbaar gemaakt voor recreatie door verrundering onder het mom van natuurbeheer. De angst voor deze loeisterke, onbetrouwbare dieren blijkt volkomen terecht. Volgens een boer die ik sprak is het totaal onverantwoord om koeien los te laten lopen tussen de mensen.
    Doel van de runder me-too is dan om de terreinbeheerders verantwoording te laten afleggen over wat ze teweeg brengen: mogen ze mensen in levensgevaar brengen en hun ontspannen recreatie ontzeggen en hoe nodig is dat (alles kwantitatief) ?

  5. Bedankt Cees voor de melding. Zowel in het nieuwsbericht van de NOS als het nieuwsbericht van Omroep Gelderland over dit incident (https://www.omroepgelderland.nl/nieuws/2150848/Alie-66-zwaargewond-na-aanval-door-Schotse-hooglander) staan zinnen als ‘Het gebeurt niet vaak’ (dat mensen worden aangevallen) en ‘De kans dat je zoiets overkomt, is bijzonder klein’. Wie zijn de bronnen van deze teksten? Jawel, de beheerders van natuurgebieden. Die hebben geen baat bij onrust en bagatelliseren stelselmatig het onvoorspelbare gedrag van deze dieren. Het gebeurt niet weinig namelijk, maar er is geen enkel meldpunt en veel mensen melden het niet. De reacties op dit blog zijn, vrees ik, slechts het topje van een ijsberg.

  6. Vanavond een lekkere wandeling door de kennemer duinen gemaakt bij Wijk aan zee. Halverwege stond een kleine kudde hooglanders even naast t pad te grazen. 1 stond midden op t pad. Er was geen ruimte om er met ca 20 meter omheen te trekken. De jonge stier zag mij, begon te loeien en nam me op de horens. Hij bleef met zijn horens in mijn shirt steken waardoor hij dat van achter scheurde. Ik duwde zijn kop verder weg waarna hij weg liep. Moet er niet aan denken dat ik hier met mijn kinderen had gelopen!!

  7. Aan een kant is Nederland wel erg dichtbevolkt waardoor confrontatie tussen mens en dier onvermijdelijk is. Aan de andere kant zijn we in Nederland als mens ook wel heel erg ver van de natuur komen te staan. In Amerika bijvoorbeeld kun je tijdens je wandeling in de natuur oog in oog komen te staan met een zwarte beer. Doe mij dan toch maar die Schotse Hooglander

  8. Goed initiatief! Ik vind het nog steeds ontluisterend dat de natuurorganisaties niet zelf zo’n meldpunt hebben of een onderzoek starten. Ik zal tzt (na werkdrukte) meer aandacht aan uw meldpunt besteden in dit blog.

  9. Gelukkig heeft u het overleeft en hopelijk geen blijvende schade opgelopen. Als wandelaar met mijn honden heb ik begrazingsgebieden met runderen altijd vermeden. Veel te gevaarlijk. Te paard is men wel een stuk veiliger omdat runderen, paarden niet als een bedreiging zien. Dat er een mens op de rug zit maakt daarin geen verschil. Ondanks dat worden paardrijders bij begrazingsgebieden veel vaker buitensloten, dan de toch kwetsbaarder wandelaar en fietser.

    Steeds meer natuur wordt omgevormd tot begrazingsgebied met steeds agressievere soorten. Het blijkt dat er steeds vaker incidenten tussen deze dieren en bezoekers voorkomen.
    Er zijn maar weinig cijfers bekend over confrontaties met de verschillende gebruikersgroepen in begrazingsgebieden. Incidenten worden vaak niet gemeld, of komen niet bij de juiste instantie terecht. Daarnaast blijk dat incidenten ertoe leiden dat gebieden zelfs worden afgesloten voor natuurrecreatie, of dat dieren worden gedood.

    De stichting Ruiteren & Mennen is daarom samen met de belangenbehartigers van de wandelaars en fietsers een onderzoek gestart naar grazers in relatie tot natuurrecreanten. Als bestuurslid ben ik hierbij betrokken en tijdens mijn speurtochten op internet op dit blog gestuit. Graag wil ik van deze gelegenheid gebruik maken om iedereen op te roepen om incidenten aan ons door te geven. Ook willen we graag weten of u gebieden vermijdt uit angst voor deze dieren.

    Reageren kan via : http://www.ruiterenenmennen.nl/C155-Enqute-grote-grazers.html
    Of stuur uw reactie naar info@ruiterenenmennen.nl

    Alle reacties zijn van harte welkom. Bij voorbaat hartelijk dank.

    P.s. deel dit met zoveel mogelijk andere natuurminnende wandelaar, fietsers, struinende opa’s, oma’s etc. Want als grote natuurliefhebbers maken we ons ernstige zorgen over de toegankelijkheid van steeds meer en grotere gebieden in de (nabije) toekomst.

  10. Zeer bedankt voor je uitgebreide betoog Yvonne, en vooral ook van de toegevoegde urls. Ga ik lezen!

  11. Om even voort te borduren op het bagatelliseren door natuurorganisaties, omdat er zo weinig incidenten gemeld zijn. Kijk hier eens http://regenboogadvieswp.cluster28.e-active.nl/wp-content/uploads/2011/07/Artikel-in-Boomblad-over-grote-grazers.pdf
    Of hier http://www.ark.eu/ark/download/grote-grazers/grote-grazers–aanvaardbare-risico-s.pdf
    Of hier http://regenboogadvieswp.cluster28.e-active.nl/wp-content/uploads/2011/07/AlterraRapport249-Grote-Grazers.pdf

    Zelf heb ik het genoegen – nou ja… – gehad tijdens een urenlange wandeling op de Imbosch (Gelderland) een bijna fysieke ontmoeting te hebben met van die roodharige griezels die officieel Schotse Hooglandrunderen heten. Het was in 1991 alweer. Op weg terug naar mijn auto liep ik een bospad af met rechts van me achter een brede bosrand een schrikdraadraster en links van me halfopen dennenbos. Voldaan over de heerlijke wandeling was ik op weg naar het klaphek. Nog ruim 300 meter te gaan. Maar wat zie ik over het pad recht voor me recht op me af komen? Een kalf met daarachter een koe en daar weer achter een forse stier. Ik kon niets anders doen dan vluchten, maar waarheen? Omkeren betekende een aardig klimmetje heuvelopwaarts met drie runderen achter me aan, en de wetenschap dat het eerstvolgende zijpad honderden meters verderop was. Vluchten naar het schrikdraad kon niet vanwege ruim aanwezig dood hout (stammen, takken, vermolmde bomen), dus dan maar recht op het vee af sprinten in de hoop bijtijds een haak te kunnen slaan naar het klaphekje, waardoor ik buiten het terrein kon komen. Terwijl ik heuvelafwaarts rende richting het overbehaarde trio, kwam dat onverstoorbaar ook mijn kant uit lopen. Als het een sprint op de Olympische Spelen was geweest, had ik beslist een podiumplaats veroverd. Het scheelde krap tien meter, toen ik negentig graden naar rechts kon draaien om laatste smalle zijpaadje naar het klaphek te bereiken. Pas op dat moment stond het vee stil. Ik rende het hek door en daarna was ik compleet buiten adem en duizelig. Mijn hartslag bonsde door mijn hele lijf en ik stond te trillen op mijn benen. De runderen staarden mij aan. De stier liet een kort snuiven horen. Daarna liet de koe zich ook horen, voordat ze het initiatief nam: weg van het pad, met in haar kielzog kalf en stier, galoppeerde ze het halfopen dennenbos in. Met gedender en gekraak verdween het trio uit beeld. Ik plofte neer naast het hek en kon minutenlang niets meer. Ik had er niet aan moeten denken wat er was gebeurd, wanneer ik de runderen niet had kunnen ontwijken en niet nog net op tijd met een lange sprint het bevrijdende klaphek had weten te bereiken. De koe zou haar kalf verdedigd hebben en de stier…

    In 1996 had ik een akkefietje in een weiland. Bij boeren mocht ik het reilen en zeilen op een boerderij fotograferen. Op een ochtend kon ik mee om het koeienmelken in de wei op de gevoelige plaat vast te leggen. Er stond een “melkhut” in de wei, waarin de koeien gemolken werden. De melkmachines werden aangedreven door de motor van de tractor. Maar eerst moest kudde naar die melkhut gedreven worden. Daar wachtten de koeien binnen een tijdelijke afrastering van draad op hun melkbeurt. Terwijl ik bij de melkhut de komst van de koeien afwachtte kwam er ineens eentje op me af springen, nadat deze mij eerst even kort indringend en kopschuddend had “gemonsterd”. Ik ben door rugproblemen zo lenig als een diepvrieshark, maar op dat moment kon ik zo snel als de bliksem het touwtje over en met de rug tegen de melkhut gaan staan. De koe stopte vlak voor het touwtje en loeide. De boeren lachten en zeiden, dat zo’n plaagstootje geen kwaad kon… Jaja, ik heb het bij ze meegemaakt, dat ze zelf bijna door een losgebroken koe onder de voet werden gelopen, toen ze na een lange winter de koeien een voor een aan een touw de wei in lieten gaan. De koe rende door de stal heen, en niet de wei in. Mij werd toegeschreeuwd, dat ik bij een dikke paal in de stal moest gaan staan in de hoop niet door de koe omver te worden gedenderd. Hoezo ongevaarlijke koeien en plaagstootjes?
    Vlakbij huis is de loop van een meanderend riviertje hersteld. Een stuk grond er vlakbij is kennelijk niet voor landbouw geschikt en wordt daarom als koeienwei gebruikt. Er staat stevig schrikdraad omheen, maar dan nog… Twee jaar geleden wist een koe te ontsnappen en galoppeerde heen en weer over het naastgelegen fietspad en op de doorgaande weg. Alleen durfde het loeibeest niet de brug over. Ik heb de politie toen gebeld, maar die was pas na ruim een half uur ter plaatse. Eerst was mij trouwens door de medewerker van de meldkamer gevraagd, of ik dat beest niet terug in de wei kon zetten. Goeiedag, zeg. Sinds de twee eerder genoemde ervaringen ben ik als de dood voor koeien. Trouwens, er lopen maar vijf van die koeien – sinds kort zes, want er is een stierkalfje geboren – maar als ik zie, hoe snel die ” krengen” groeien en met wat voor snelheid ze van de ene naar de andere hoek van de wei kunnen galopperen… Brrr. Soms krijgen ze van niets de kolder in de kop en denderen ze minutenlang alle kanten op. Zoiets kan met dat vee in natuurgebieden ook zomaar gebeuren… En dan zul jij daar als onschuldige wandelaar maar tussen of onder raken.

    Wat ik trouwens hoogst ergerlijk vind: natuurorganisaties laten in steeds meer gebieden deze verkapte veehouderij toe. LAW’s zoals het Pieterpad leiden deels door zulke terreinen. Ik hoef het dus niet meer in mijn hoofd te halen die lange tochten te gaan maken, omdat ik als de dood ben voor de ” grote griezels” die de boel onderweg onveilig maken. En soms zie je op de grens van begrazingsgebieden schrikdraadjes op een hoogte, waar kalfjes en ook wel koeien met wat behendigheid zo kunnen uitbreken ( aan de zuidkant van Landgoed Berkenheuvel bij Diever bijvoorbeeld). Zelfs daar loop ik al niet rustig. Nog storender: staat er een waarschuwingsbord een paar meter NA de ingang van een begrazingsgebied, maar moet je maar raden, wat er graast, want er valt nergens te lezen, of er schapen, paarden en/of koeien rondbanjeren. En al die soorten hebben zo hun eigen nukken en grillen en … benaderingswijze..

    Regelrechte aanfluiting: na meer dan d e r t i g jaar is Natuurmonumenten in Drenthe er achter gekomen, dat Schotse Hooglanders ‘s zomers waardeloze grazers zijn, omdat ze dan urenlang in het water staan en niet grazen. Ze zullen vervangen worden door zwarte Spaanse runderen. Ach, de stierenrennen van Pamplona komen nu lekker dichtbij huis en dat 365 dagen per jaar in plaats van die paar dagen in Spanje 😉

    Ik heb trouwens nog nooit een met cijfers onderbouwd rapport gezien, waarmee het nut van die grote griezels in natuurgebieden keihard bewezen is. En dat terwijl die verkapte veehouderij al tientallen jaren in Nederland bedreven wordt en er steeds meer terreinen aan het zogenaamde herstel van oernatuur worden opgeofferd. Waar kun je in Nederland nog met een gerust hart wandelen zonder bang te hoeven zijn voor de “plaagstootjes” van runderen, paarden etc.

  12. Hoi Judy. Bedankt voor je reactie. Nee, je bent zeker niet de enige. Jouw verhaal is – ook voor mij – zeer herkenbaar en ik denk dat je juist hebt gehandeld. Ik moet wel lachen om je dappere houding dat je je niet laat wegjagen. Groot gelijk! Het vervelende van zo’n incident is echter dat je – vanaf nu – voortdurend op je hoede bent (en blijkbaar moet zijn). Ben je eenmaal aangevallen, dan ben je niet alleen meer op je hoede, maar breekt het angstzweet je uit als je ze tegenkomt. Dus blijft de vraag aan natuurbeheerders: wanneer stoppen jullie eens met deze uit de hand gelopen jongensdroom?

  13. PS – Ik wil hier aan toevoegen dat het beest echt DREIGEND op me af kwam, schreeuwend en brullend en met de kop naar beneden. Want ik spring heus niet voor mijn lol in ijskoud water. Maar ik wilde het risico om op de horens genomen te worden gewoon niet nemen.

  14. Mooi stuk. Hier in Rockanje hebben we ze ook, en tot vorige week liep ik er met een ‘live and let live’-houding rustig omheen. Tot ze ineens de gewoonte ontwikkelden om op het pad te gaan staan. Er is daar geen alternatief (water aan beide kanten), dus ik moest er hoe dan ook langs. Met twee honden. Ik nam een zo ruim mogelijk bocht, maar er zat een aantal jonkies in de kudde en de grote ‘vader’ van het stel dacht blijkbaar dat hij het jonge grut moest beschermen en kwam brullend (dat kon je geen loeien meer noemen) op me af. Niet sjokkend, maar dravend. Ik ben niet bang uitgevallen, maar op dat moment dacht ik dat ik er geweest was. Ik sprong het water in en ben via het water naar de andere kant gegaan. Toen ik eenmaal (volledig doorweekt) weer thuis kwam ben ik gaan Googlen naar meer informatie over/ ervaringen met deze dieren en zie ik dat ik niet de enige ben. Ja, de borden waarschuwen ons. Maar op de borden staat ook dat je 25m afstand moet houden, en dat gaat niet als die beesten met de hele familie midden op het (enige!) pad staan.
    Toch ga ik vanmiddag weer, ik laat mijn dagelijkse wandelingen er niet door verpesten. Maar vanaf nu ben ik voorbereid: ik heb gelezen dat je veel herrie moet maken en dat ze dan wel ‘af te schrikken’ zijn. Dus ik zal schreeuwen en springen en mezelf groot maken. Alleen als ze op me af komen rennen, natuurlijk, want liever vermijd ik ze gewoon.
    En ik hoop er dan voortaan weer gewoon rustig te kunnen lopen.

  15. Grappige theorie heb je Gino: als we met z’n allen een andere kant uitkijken, is het probleem er niet. Het doet mij een beetje denken aan de volgende kinderlogica: als ik mijn ogen dicht doe, zie ik het niet en is het er dus niet. Je bedoelt wellicht (hoop ik): er zijn schokkendere problemen dan de Schotse Hooglanders in de Nederlandse natuur. Mee eens! Het ‘probleem’ van de Schotse Hooglanders is echter dat ze onvoorspelbaar zijn (getuige de vele ‘incidenten’). Een ander ‘probleem’ is het negeren (!) en ontkennen van het ‘probleem’ van onvoorspelbaarheid door de natuurorganisaties. Een meldpunt instellen, zou dapper zijn. Ze inwisselen door meer mensvriendelijke dieren (paarden, schapen, etc) zou klantvriendelijk zijn. Ze alleen neerzetten in grote natuurlandschappen, zou verstandig zijn (nu staan ze werkelijk op iedere natuurpostzegel). Maar goed, meestal werkt het inderdaad zo: mensen moeten eerst worden aangevallen door de ‘Schotse liefjes’, voordat ze beseffen waar de mensen die zijn aangevallen het over hebben.

  16. Ik ben de Schotse Hooglanders nu vaak en op verschillende plaatsen tegen gekomen. Bergen, Schoorl, IJmuiden. Op of naast het pad. 2, 5, 10 of 50 meter afstand. En tot nog heb ik geen vervelende situaties meegemaakt.

    Ik sluit uiteraard niet uit dat er weleens een vervelende tussen kan zitten maar als iedereen zich bezighoudt met alles behalve de Schotse Hooglanders is er naar mijn mening niets aan de hand.

  17. vandaag ben ik aangevallen door een hooglander bij de kruisberg.Ze zag me aan komen fietsen en stormde op me af.
    Gelukkig kon ik rechtaf,maar dat beest ging ook gelijk rechtaf.Het was dat de begroeiing dichter werd anders was ie nog even doorgerend. Ik heb wat dat betreft echt geluk gehad.
    Ik fiets ieder weekend door het duin en probeer ze altijd voorzichtig voorbij te komen of indien mogelijk te ontwijken. Maar vandaag zat de schrik er goed in .Ik merk ook dat de paden ondertussen een belangrijk deel van hun territorium is geworden Er zijn er in de afgelopen jaren volgens mij ook nog erg veel bijgekomen.Ik snap niet dat PWN er zoveel rond laat lopen.Wat is er mis met schapen en paarden.Die doen het werk net zo goed en poepen ook nog eens minderen blijven van nature veel meer van de paden af .Het is ook nog eens geen pretje om als wandelaar of fietser continu op te letten of je in de poep trapt/fietst. Na een regenachtig ritje door het duin heb ik de afgelopen 10 jaar meer poep dan modder op mijn gezicht.

  18. Hoi Jeroen,

    Ik zal je vraag meenemen in de interviews die ik met een aantal natuurorganisaties ga houden over het onderwerp ‘Schotse Hooglanders’. Ook wij merken dat onze ‘Schotse vrienden’ steeds meer stelling nemen op de paden. Het is inmiddels onderdeel van hun territorium en van zorgeloos wandelen is daardoor steeds minder sprake in de Nederlandse natuur. Het economische principe van natuurbehoud is voor de natuurbeheerders blijkbaar belangrijker dan de doelgroep waarvoor ze de natuur onderhouden. Mijn vragenlijst groeit, want ik krijg er steeds meer vragen bij. Dank voor je reactie in ieder geval.

  19. Ik ben niet snel bang van koeien, maar die schotse hooglanders begin ik een steeds minder aantrekkelijk beeld in de duinen bij Castricum te vinden. Ik loop regelmatig een rondje hard vanaf Castricum richting Egmond langs de hoge duinrand dat grenst aan het strand.
    Waar onze schotse vrienden voorheen in gezellige groepjes vanaf het duin naar het pad neerkeken lijkt het alsof ze massaal stelling hebben genomen op, of rond alle fiets- en wandelpaden. Met grote regelmaat bezetten kleine groepjes schotten alle kleinere duinpaden en is het onmogelijk om binnen de geldende regels erlangs te komen.

    Afgelopen zaterdag stonden er een aantal schotten naast het pad en besloot ik iets rustiger ze voorbij te lopen. Alsof de koeien wisten wat ik van plan was,draaiden ze zich om en wisten niet hoe snel ze mij de pas moesten afsnijden door massaal op het pad te gaan staan. Eén koe, de voorste wisselde constant van gedrag door mij strak aan te kijken en wild met zijn kop op en neer schudden. Voor de gelegenheid had ik uiteraard ook een fel rood shirt aan om alle aandacht op mij te richten. Achteraf misschien niet heel slim, maar ik bleef hem strak terug in de ogen kijken, klaar om de aanval in te zetten als ze zich nog dreigender zou gedragen. Uiteindelijk ben ik op een afstand van 4 meter, zonder kleerscheuren de koeien voorbij gelopen.

    Nu kan ik erom lachten, maar op dat moment voelde ik me echt in het nauw gedreven als een matador in een arena met een stel wilde stieren die op wraak uit waren.

    Is er, naast het gedrag van de mens, dat agressief gedrag bij de koeien kan veroorzaken ook iets bekend over kleding en vooral de kleuren? of is het alleen de stier die dol wordt van een rode lap??

    Groet,

    Jeroen

  20. Goede actie Michel: je jaarkaart opzeggen! Dit zouden meer mensen moeten doen. Ik en mijn partner zijn uit protest gestopt met het sponsoren van natuurorganisaties door o.m. ons lidmaatschap op te zeggen van Natuurmonumenten. Als de natuurorganisaties niet willen luisteren naar klachten en bezwaren van natuurliefhebbers, dan moeten ze het maar voelen (in hun portemonnee).

    Bovendien: de meldingen van aanvallen door Schotse Hooglanders beginnen de laatste tijd weer toe te nemen. Dit vraagt om een actie van Moonblog: binnenkort een belrondje langs enkele natuurorganisaties! Wordt vervolgd!

  21. Gisteren liep ik ook met mijn vrouw, kind en hond door de Duinen tussen Castricum en Heemskerk en werden we ook aangevallen en gevolgd zelfs door zo een wandelende tank. Het is echt onverantwoord om zulke beesten los te laten lopen. M’n favoriete hardloop rondje van 15km door de Duinen doe ik gewoon niet meer omdat er overal van die krengen lopen en ik nu al een aantal keer een aanvaring heb gehad met die beesten. Bedankt PWN, dit was mijn laatste jaarkaart.

  22. Als ik in een gebied met wilde dieren wandel ben ik altijd op mijn hoede. Als ik ze zie, dan kijk vooraf al hoe ik ga lopen om niet te dicht in de buurt te komen.
    Gisteren met een vriendin op de Mookerheide gewandeld. Toen we net het pad insloegen om de heide over te steken, hoorden we achter ons een geluid. Ik keek om en zag een rund met grote horens aan komen rennen. Het dier stopte en brulde flink. Terwijl ik nog geen dier hag gezien. Een reden voor mij om flink door te lopen naar de eerst volgende boom. Omdat het dichstbijzijnde hek in de richting van het rund was, konden we alleen de heide over. Terug was geen optie. De rest van de route stevig doorgelopen met een hoge hartslag en klotsende oksels. Ik was blij dat ik er bij het hek was en we geen andere dieren tegen zijn gekomen. Mijn eerdere ervaringen met deze dieren zijn positief. Rustig liggend of grazend terwijl ik op afstand voorbij wandel. Na deze ervaring voor mij geen gebieden meer met loslopende wilde dieren. Als ik wandel is dat voor ontspanning en dat gevoel heb ik niet meer op de Mookerheide.

  23. @rik kolser.. Daar liep ik dus ook! Ben dezelfe koeien tegen gekomen denk ik!

  24. Ik ben vandaag aangevallen door die wandelende biefstukken.
    Normaal ben ik niet zo bang voor die koeien.
    Ik ben wel voorzichtig! 300 kilo is altijd sterker dan mijn 70 kilo.
    Die beesten komen aangesjokt, er liepen andere mensen langs. Die beesten deden niks.
    Ik kom langs met me duitse herder, loop een grote bocht om ze heen.
    Uit het niets komen er een paar op me afgerend en maakte een scheppende beweging met hun horens.
    Zoals beschreven was, kunnen koeien je strak aan kijken en waarschuwing signalen geven. Nou dat deden deze koeien niet hoor.
    Zonder pardon vallen ze je aan.
    Gelukkig kon ik ontsnappen. En heb niks opgelopen. Maar je ontspannen wandeling is wel verziekt. Snap niet dat ze die beesten niet ergens plaatsen waar geen mensen komen. Duin is groot genoeg

  25. Ben 21 augustus 2012 aangevallen door Schotse hooglander in Heemskerkse duinen
    Niemand schijnt er wat mee te doen. Een bijna ongeluk.
    Geen goede borden om te waarschuwen. Geen stier maar een koe.
    De veiligheid is in het gedrang en wandelplezier wordt me ontnomen.
    Als dit zo doorgaat vallen er slachtoffers.
    Deze beesten horen hier niet.
    Waar is het meldpunt, of moeten mensen zichzelf wapenen?

  26. Hallo Johan, dank voor je bericht. Ook wij schrappen steeds meer natuurgebieden van ons lijstje. Als je zoiets eenmaal hebt meegemaakt, werkt dat behoorlijk traumatisch. En als we dan toch door een gebied wandelen waarvan we weten dat er Schotse Hooglanders lopen, gedragen we ons alsof we op oorlogspad zijn en zijn belachelijk alert. Iedere bocht en heuvel kan immers weer voor een onaangename verrassing zorgen. Sommige natuurbeheerders zijn eindelijk eerlijk en berichten vooraf op een bordje dat de beesten ‘onvoorspelbaar’ kunnen zijn. Deze eerlijkheid zien we dan maar als een eerste stap in de goede richting. Maar het is zeer irritant dat we steeds meer gebieden moeten mijden. Hopelijk is er bij de beheerders sprake van een ‘modegril’ en worden de beesten ooit nog eens uit Nederland verwijderd en verbannen naar de gebieden waar ze horen, namelijk: gebieden met ruimte in overvloed! De Schotse Hooglanden misschien?

  27. Ook ik ben mijzelf echt rot geschrokken,ik liep rustig in het zonnetje te wandelen op een pad in het duingebied IJmuiden,in gedachten liep ik toen er ineens een groep hooglanders de hele weg versperden,een voorbij komende fietser reed er makkelijk slingerend langs,dus ondanks mijn schrik liep ik zonder aarzelen door de menigte,tot de laatste van het stel een soort van oer”brul” slaakte en echt overeind sprong,ik schrok ontzettend en nam de benen,waarop het dier de achtervolging inzette de grond trilde helemaal,speelsheid of niet,ik heb gerend tot ik een hek zag van een nabijgelegen tennisvereniging waar ik over geklommen ben,het dier zag ik niet meer maar de wandeling was over,ik ga niet meer het gebied in,nu ben ik jong en redelijk snel,maar ik kan mijzelf voorstellen dat een persoon die wat ouder is dit niet tot een goed eind had gebracht,omdat deze gewoonweg niet snel genoeg was geweest of niet over het hek gekomen was.mij zien ze daar niet meer!

  28. Mag ik Staatsbosbeheer -namens geheel natuurminnend Nederland- bedanken voor haar originele, eigenzinnige en vooral klantvriendelijke keuze om zwarte runderen in de Schoorlse duinen als begrazers in te zetten in plaats van Schotse Hooglanders!

  29. In de Kennemerduinen hier in Santpoort Velsen stikt het van die Schotse hooglanders, maar ik moet zeggen het zijn me vrienden ik heb dr nooit last mee. sta dr ook wel eens voor op korte afstand leuke foto maken en verders niks. Echter dieren blijven altijd onvoorspelbaar en het kan inderdaad ook anders zijn. De kudde die ik met me vriendin eerder ooit eens tegen kwam die deed ook even het hoofd naar beneden. Toen zijn we inderdaad wel even netjes aan de kant gegaan en toen liep de stoet door. Met een hond weet je immers ook nooit iets, die kan je lief benaderen maar die kan ook zo plots van geest veranderen. Denk inderdaad dat schapen en pony’s(overigens ook aanwezig) een betere optie zou zijn. Volgens mij als zo beest het op ze heupen krijgt kan ie je wel finaal afmaken denk ik. Geen idee hoe hard ze kunnen rennen. Tempo die ze normal aandragen is erg slow. Denk wel dat er bij heel veel klachten een einde zal komen aan deze beesten in duinen die ook voor mensen toegang hebben.

  30. Na talloze keren op mijn paard door de velden bij Oudemolen(Drenthe) te hebben gereden, liep ik er vandaag voor de verandering eens naast. Tijdens alle voorgaande ontmoetingen met de hooglanders, waarbij ik op mijn paard zat, ben ik geen problemen tegen gekomen. Vandaag ging het echter duidelijk anders. Blijkbaar ben ik naast mijn paard toch een stuk enger dan op mijn paard. Vandaag liep ik rustig met mijn paard achter mij aan langs de kudde die midden op het veld stond te grazen. Ik liep aan de rand van het veld en er zat zeker 25 meter tussen mij en de koeien. Vanaf het moment dat ze mij in de gaten hadden werd ik door de hele kudde goed in de gaten gehouden. Ze stonden op een rij en keken mij strak aan. Hmm dacht ik dit voelt toch niet geheel veilig maar ik dacht dat omkeren niet nodig was want ik had de koeien nooit gevaarlijk gedrag zien vertonen richting mens of dier. Ik liep dus rustig door maar naast mij was duidelijk zichtbaar dat de kudde aan het bedenken was of ze mij weg zouden jagen of dat ze zelf weg zouden lopen. Beide acties werden afwisselend uitgevoerd maar gelukkig voor mij werd de aanval niet met volle overgave gedaan omdat er nog teveel twijfel was over wat te doen met mij. Ik was ondertussen best een beetje zenuwachtig maar dacht ik moet straf door blijven lopen want anders heb ik sowieso een probleem. Ik was me gelukkig steeds verder van ze aan het verwijderen en na nog een halve wegjaag poging van de kudde, bleven ze gelukkig staan. Ik had het gehaald tot de uitgang…..pfieuwwww. Ik was toch echt wel even bang. Ze hebben me echt de gehele 10 minuten strak in de gaten gehouden, ze stonden zij aan zij met de hoofden naar voren en hadden deze strak op mij gericht. Ik zal de volgende keer direct omkeren als ik ze ook maar enigszins in de buurt zie staan want dit was me net even iets te spannend en als ik de voorgaande stukken zo lees dan kan het ook nog eens echt gevaarlijk worden.

  31. Niet fijn: al fietsend door het NHD (Noord-Hollands Duinreservaat) bij Castricum komt er, vanuit een bocht, een hele kudde van die krengen op me af gestoven. Ik hoorde ze eerder dan ik ze zag, ze hadden echt de kolder in hun kop en maakten allerhande herrie. Ik ben zo snel mogelijk rechtsomkeert gegaan (nog niet zo makkelijk, een fiets keren op een smal duinpad) en zag toen vanaf een afstandje dat ze gelukkig een afslag namen, de enige in de buurt. Ik wil niet weten hoe het afgelopen was als ze rechtdoor waren gedenderd, ik ben namelijk niet zo goed in bomen klimmen en geloof me, die beesten zijn verrekte snel als ze er zin in hebben. Dit incident is van een aantal jaar geleden. Daarna is er nooit meer wat gebeurd. Daar wil ik wel bij opmerken dat ik de Hoogland-gebieden nu stelselmatig vermijd. Ik heb weinig zin in een experimenteel onderzoek waarbij ik zelf het proefkonijn ben.

  32. Wijk aan Zee, 9 oktober 2010

    Opnieuw een incident met Schotse Hooglanders. Ditmaal in het natuurgebied tussen Wijk aan Zee en Heemskerk. We liepen richting de strandopgang Heemskerk. Er stonden twee Hooglanders op het fietspad (zo’n 25 meter van ons vandaan) en waren daar voorlopig niet van plan weg te gaan. Eén keek ons zeer indringend en lang aan, waardoor we besloten ‘de regels’ maar eens op te volgen en met een grote boog om betreffend dier heen te lopen. Door een ondoordringbare bermbegroeiing baanden wij ons een weg. Maar ook daar troffen we ineens een Hooglander (een paar meter van ons vandaan). Weer rechtsomkeerd dus naar het fietspad. Dan maar helemaal teruglopen tot de eerste dwarsweg, besloten we deemoedig. Maar wie schetst onze verrassing (we hadden nog geen 10 meter gelopen) toen ook daar twee Hooglanders stonden, waarvan er een vlak naast het pad, die ons ook weer zeer indringend in de gaten hield. We waren ingesloten. Wat nu te doen? Een jogger huppelde rustig langs het dier en ik dacht in zijn spoor ‘mee te huppelen’. Bij mij ging het nog goed, maar toen vriend x hetzelfde wilde doen, begon betreffend dier hevig met zijn kop te schudden en een paar stappen richting vriend te doen klaar voor de aanval (we kennen inmiddels de preludes voor een aanval). Na een rauwe schreeuw vanuit de onderbuik (door vriend) kwam het dier – hoe opmerkelijk – toch even tot stilstand en kon betreffende vriend doorlopen.

    UITDAGING NATUURORGANISATIES
    In plaats van de klachten van natuurgebruikers over de Schotse Hooglanders steeds maar weer te bagatelliseren, dagen wij de natuurorganisaties, zoals Natuurmonumenten, PWN en Staatsbosbeheer, uit eens een meldpunt in te stellen en eens wérkelijk bij te houden hoeveel last mensen van betreffende dieren hebben en wat de algemene opinie van de natuurvorsers en – genieters over dit fenomeen is en waarom.

    De betreffende organisaties zijn er, nemen wij aan, niet voor zichzelf en ook niet om de Schotse Hooglanderpopulatie in stand te houden, maar de natuur te onderhouden zodat de Nederlandse burgers kunnen genieten van hun ‘eigen’ natuur. En natuur met Schotse Hooglanders, tja, dat blijkt steeds maar weer eerder een jungle te zijn dan een mooi evenwicht tussen mens en dier.

    Een mooi alternatief: schapen en pony’s. Ongevaarlijk, vredig en leuk.

  33. Den Hoorn Texel juli 2010.

    Al jaren op zoek naar gelijkgestemden over de maakbare natuur en schotse hooglanders.

    De situatie hier op Texel word steeds erger. De westkant is nationaal park en dat weten we nu ook. De geschiedenis van Texel en schapen zijn met elkaar verbonden. Al in de eerste reisverslagen over het mooie eiland worden al schapen en schapenboeren genoemd. Helas was het een fransman die niet begreep dat veel kijken naar je kudde ook werken was. Sinds mensenheugenis zijn er duinboeren die met hun schapen een mooie flora onderhielden. Sinds staatsbosbeheer is verandert van een dienende naar een verdienende organisatie gaat het hier mis.
    Dit jaar is de laatste duinboer vertrokken uit de Slufter. Rest nog enige schapen op de zanddijk en de mokbaai. Over een jaar is overal schrikdraad waarachter de exoten scharrelen. Veel strond op de paden, gevaarlijke situaties in het hoogseizoen met 45.000 extra toeristen en een verandering van flora fauna. Vogels die niet meer terugkomen omdat hun voedsel en leefgebied wordt opgegeten door de grote grazers. Den Hoorn het kleine dorp aan de zuidpunt is bijna ingesloten door schrikdraad. Een smalle strook is nog goed begaanbaar door de duinen naar zee. Vroeger trok de Hoorender bevolking er op uit om zondags te picknicken in de duinen. Helaas dat is niet meer.
    Wat is hiervan de reden. Duinboeren zijn te duur en er zijn vele voorstanders van de maakbare natuur hier op het eiland (waaronder staatsbosbeheer) en vele zooloten die graag een plantje zien verschijnen, waarvan ze dan uit hun bol gaan.
    Mijn voorstel is deze:

    Schaf het machine park van SB af (four-wheeldrives) en geef mensen een curcus landschapsbeheer die het duinboeren weer willen oppakken. Er blijft genoeg geld over voor ondersteuning van de boeren na afschaffing van bestuurders en andere hotemetoten, die graaiers met die grote grazers.
    Er is in het dorp een plan om een schapen museum te beginnen. Lekker handig met dat schotse tuig in de duinen. Ideaal zou zijn een schapen museum in de duinen met kuddes wolbaaltjes om ons heen

  34. Bedankt voor je/uw reactie, GJ. De situatie is zeer herkenbaar en de reactie van de beheerders ook. Ze bagatelliseren de feiten nog steeds. Momenteel zijn ze her en der zelfs bezig met een charme-offensief door het publiek middels excursies in de duingebieden te tonen dat de dieren geen mens kwaad doen, terwijl talloze incidenten toch op het tegendeel wijzen. Misschien dat e.e.a. door deze weblog – als aanspreekpunt voor incidentmeldingen – nog een staartje krijgt.

  35. Een paar jaar geleden ben ik achternagezeten door Gallowayrunderen in de Voornse duinen. Geheel niet-provocerend wandelde ik op ruime afstand (zeker 30meter) over het pad langs de twee dieren, die op een heuveltje lagen. Een tel later kwamen ze in volle galop achter mij aan. Ik heb nog nooit zo hard gelopen, ze volgden mij, maar na een paar afslagen (er lopen veel paadjes daar) had ik ze afgeschud. Ik kwam er vrijwel wekelijks, maar dat wandelplezier is mij door dit zeer angstwekkende incident voorgoed ontnomen. Nu heeeft Natuurmonumenten ook een flink stuk van het bos dt richting Rockanje ligt gekapt om een zogenaamd natuurlijker omgeving te creeren (hoe kwamen we ook al weer aan de naam Holland ?), waarmee het laatste gebied waar ik nog vrij kon wandelen door verrunding is gesloten voor mij.
    Tekenend was ook de reactie van ZuidHollands Landschap, die ik direct na het incident gebeld had. “dat kan niet” was het antwoord. Boek gesloten, ik had natuurlijk aangifte moeten doen bij de politie, want nu heeft dit geval zelfs de statistieken niet gehaald.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

This blog is kept spam free by WP-SpamFree.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.