16Jun/16
V.ln.r.: Gespreksleider Henk Esselink, Elan Wonen-directeur Chris Schaapman, projectleider Wienand van Dijk, wethouder Joyce Langenacker.

De wijk, de statushouders en de voetbalkooi

Op dinsdag 14 juni jl. hield de gemeente Haarlem een inspraakavond voor omwonenden en andere belangstellenden in Haarlem-Noord over de ‘tijdelijke’ huisvesting van statushouders op het Delftplein. Zo’n 80 mensen waren aanwezig. Bewoners toonden zich een waardig gesprekspartner, de gemeente werd op de proef gesteld.

Impact op de wijk
Want het blijft allemaal toch wat hangen en wurgen, het versneld plaatsen van statushouders in Nederland. Want hoe breng je als verantwoordelijk wethouder zo’n boodschap aannemelijk en overtuigend, terwijl het een grote impact zal hebben op menige wijk? Hoe manoeuvreer je je als verantwoordelijke door het grillige gebied van enerzijds de businesscase en je politieke taak en anderzijds het waarborgen van je integriteit richting bewoners? En hoe transparant en democratisch verloopt het proces eigenlijk?

Ook in Haarlem wringt de gemeente zich op de inspraakavond in Haarlem-Noord in talloze bochten om haar burgers enerzijds te overtuigen van haar sociale taak en zorgvuldigheid van haar plannen en anderzijds omwonenden serieus te nemen in hun bezwaren.

Bouwplannen Delftplein
Aanleiding voor de inspraakavond is het besluit op 6 juni 2016 van het Haarlemse College van B&W tot het bouwen van 160 ‘tijdelijke’ sociale huurwoningen op het nu nog groene Delftplein voor maximaal 15 jaar. Als het aan de gemeente ligt, komen er vanaf het eerste kwartaal van 2017 80 1-persoons wooneenheden (24m2) en 80 appartementen (50m2) voor 2-3 personen. De helft van de woningen is bedoeld voor statushouders, de andere helft voor Haarlemmers die op de wachtlijst staan voor een sociale woning.

Delftplein-Haarlem-600x300

Het groen op het Delftplein met links de volkstuinen en rechts de voetbalkooi. De beoogde woningen voor o.m. statushouders komen vermoedelijk achter de populieren aan de rechterkant van het fietspad.

Businesscase
Tijdens de inspraakavond wordt duidelijk dat de gemeente het stuk bouwgrond aan woningbouwcorporatie aan Elan Wonen verkoopt en dat met 160 woningen (i.p.v. de eerder kenbaar gemaakte 80) en een duur van 15 jaar (i.p.v. de eerder kenbaar gemaakte 10 jaar) het plan pas financieel rendabel is. Ook worden er nog 100 parkeerplaatsen rond de bebouwing toegevoegd. Waar die komen, is nog onderwerp van onderzoek.

Protesten omwonenden
Vooral het oprekken van aantal (woningen) en tijdsduur (van de ‘tijdelijke’ woningbouw) zorgt voor ontstemming in de zaal. Er komen protesten van ‘te grote impact op de wijk’, ‘onbetrouwbaar bestuur’, ‘voor het blok gezet’ en ‘het selectief opvolgen van de adviezen van de Taskforce’ (die adviseerde 80 woningen voor de duur van 10 jaar) tot ‘het omzeilen van de wet’ (containerwoningen mogen volgens deze omwonende wettelijk maar 10 jaar staan).

Zorgen en irritatie
Ook het ontbreken van een goed plan voor de gebrekkige verkeerstechnische ontsluiting van de wijk (die al jaren voor problemen zorgt) houdt de gemoederen flink bezig. Het behoud van de luidruchtige voetbalkooi op luttele meters van een van de appartementencomplexen zorgt bij een aantal omwonenden voor irritatie. Daarnaast zetten omwonenden nog steeds vraagtekens bij de keuze van de locatie, de ‘ontsiering’ van de wijk door ‘wooncontainers’ (en angst voor daling van de waarde van hun koophuizen) en het verdwijnen van veel groen door de aanleg van bebouwing en parkeerplaatsen.

Afvaardiging-gemeente-Inspraakavond

V.l.n.r.: Gespreksleider Henk Esselink, Elan Wonen-directeur Chris Schaapman, projectleider Wienand van Dijk, wethouder Joyce Langenacker. Op de achtergrond een voorbeeld van de tijdelijke woningbouw.

Gemeentelijke delegatie
Gespreksleider Henk Esselink manoeuvreert de roerige dialoog die avond zeer behendig in goede banen. Verantwoordelijk wethouder Joyce Langenacker, projectleider Wienand van Dijk en Elan Wonen-directeur Chris Schaapman geven antwoord op vragen van omwonenden.

Over het oprekken van de tijdsduur van het woonproject en het volgens omwonenden ‘naar eigen hand zetten van wettelijke procedures’, zegt de gemeenteafvaardiging gedurende de avond het volgende:

  • Langenacker: ‘Wij willen gewoon duidelijk zijn voor wat betreft het aantal jaar waarop deze units blijven staan. […]. Alleen met 15 jaar is het financieel haalbaar. We hadden hier ook kunnen zeggen ‘het is voor 10 jaar’ en dan tussentijds wellicht gezegd ‘eigenlijk blijft het 15 jaar staan’.

(Luid protest vanuit de zaal).

  • Schaapman (Elan Wonen), na een vraag over het risico op extra bezwaarprocedures door planschade (waardevermindering van koophuizen door de plannen van de gemeente) bij de huiseigenaren van de Dijkzichtlaan : ‘Planschade is nu – bij de vergunning voor 10 jaar

(zaal corrigeert: 15 jaar!)...’Aha’, hoor ik mijn buurman zeggen…veel tumult in de zaal).

  • ‘Let op’, vervolgt Schaapman. ‘het is 15 jaar en het is 10 + 5, 2 procedures. […]‘

Later in de avond wordt duidelijk dat de wettelijke rechtsgang voor containerwoningen inderdaad stoelt op 10 jaar en dat de gemeente – om de huidige plannen te kunnen realiseren – een tweede procedure moet starten die is gericht op de definitieve bestemming van de kavel, namelijk: permanente woningbouw.

Omwonenden aan het woord tijdens de inspraakavond over de tijdelijke woningbouw Delftplein op 14 juni 2016.

Omwonenden aan het woord tijdens de inspraakavond op 14 juni jl. over de ‘tijdelijke’ woningbouw voor o.m. statushouders op het Delftplein.

(Schijn)democratie: klankbordgroep
Tijdens de inspraakavond beroept wethouder Langenacker zich regelmatig op de ‘input van de klankbordgroep’. Deze ‘klankbordgroep’ is een opmerkelijk initiatief van de gemeente. De klankbordgroep bestaat uit twee bewoners per omliggende flat of appartementencomplex. Je kon je daarvoor opgeven. Bij overschrijding van het aantal werd er geloot. Wie de mensen uit de klankbordgroep waren, werd tot nu toe echter niet gecommuniceerd, noch werd de andere bewoners om hun mening gevraagd. De bewoners in de klankbordgroep spraken dus op persoonlijke titel en vertegenwoordigden geen enkel (bevoegd) democratisch belang. Toch kregen zij een stevige stem in de planvorming*.

Overlast voetbalkooi
Onderwerp op een van die ‘input klankbordgroep’-momenten is de veel overlast veroorzakende voetbalkooi, op slechts 36 m afstand van een van de appartementencomplexen. Bij de bouw van nieuwbouwwijk De Delft is dit complex enkele meters naar het noorden opgeschoven, waardoor de huidige afstand tot deze luidruchtige vorm van recreatie een bedenkelijke is. Langenacker: ‘Door de klankbordgroep waar ik vorige week aanwezig was, werd er juist een pleidooi voor gehouden: behoud die voetbalkooi met hangplek, want dat is goed voor de jongeren.’ ‘Farizeeërs’, mompelt mijn buurman verontwaardigd, die over deze kwestie al jaren in een slepend conflict** is verwikkeld met de gemeente en waarvan deze bewoners op de hoogte zijn.

De voetbalkooi met hangplek op het Delftplein, op slechts 36 m van een van de appartementencomplexen van De Delft.

De voetbalkooi met hangplek op het Delftplein, op slechts 36 m van een van de appartementencomplexen.

Met de nieuwe plannen van de gemeente vreest een deel van de bewoners een grote toename van overlast op dit ‘recreatieterrein’ van het Delftplein. Statushouders met veel vrije tijd en in de kracht van hun leven kunnen zich immers heerlijk uitleven in deze voetbalkooi luttele meters voor hun huis. Voor de bewoners is het nu de vraag of de gemeente ‘het hogere belang’ dat is gediend met de nieuwe plannen (namelijk het vreedzaam huisvesten van statushouders in een wijk) laat prevaleren boven de volgens de bewoners ‘hardnekkige weigering iets aan onze bezwaren te doen’.

Vervolgprocedure
De avond werd klokslag 21.30 uur afgesloten. Op 7 juli volgt een openbare vergadering van de Raadscommissie Ontwikkeling van de gemeente Haarlem. Omwonenden kunnen daar opnieuw hun stem laten horen. Van tevoren aanmelden is verplicht. De omwonende koophuiseigenaren van de Dijkzichtlaan van buurgemeente Velsen (Santpoort-Noord) staan in ieder geval al maanden op hun achterste benen. Zij zien vooral de waarde van hun huizen dalen en hebben een actiecomité opgericht, het Haarlems Dagblad benaderd en zijn vast van plan een rechtszaak aan te spannen.

Omgevingswet
Ten slotte: in de aanloop van de nieuwe Omgevingswet die in aantocht is (2019), waarin burgers en bedrijven een meer gelijkwaardige gesprekspartner worden in de besluitvorming van de inrichting van hun (gebruiks/woon)omgeving, zijn de inspraakavonden zoals hierboven genoemd een goede leerschool voor gemeentes. Op de inspraakavond van 14 juni jl. bleek maar weer dat de moderne burger niet meer met zich laat sollen en ondoorzichtige argumenten en zwalkende betogen doorziet. Helder is ook dat transparantie (ofwel: werkelijk eerlijk zijn in je motieven) en ‘de burger als gelijkwaardige gesprekspartner beschouwen’ voor gemeentes nog twee hele lastige zijn.

*(zie ook bijdrage dhr Berkhout in onderstaande pdf)

**(zie bijdrage dhr Buijsman in onderstaande pdf)

 

Relevante informatie:

De Raadsvergadering van de Commissie Ontwikkeling over dit onderwerp vindt plaats op donderdag, 7 juli, om 20.00 uur. Ingebrachte stukken van omwonenden die tijdens deze raadsvergadering nogmaals hun bezwaren kenbaar maken en vraagtekens zetten bij de planvorming en procedure:


Meer informatie

 

WORDT VERVOLGD

24Nov/15
Vergadering-commissie-Ontwikkeling-Haarlem-600x300

Gevolgen vluchtelingenstroom op microniveau

DEEL 1: De overrompelingstactiek

ALGEMEEN

Sinds de zomer van 2015 morrelt een niet-aflatende stroom vluchtelingen aan de grenzen van Europa. Land na land laten ze achter zich om door te dringen tot in de haarvaten van West- en Noord-Europa. Met grote gevolgen, op macro- en microniveau. Ook in Nederland is de impact groot: naast talrijke vormen van noodopvang (in 2016 moeten er bijvoorbeeld 30.000 extra plekken bijkomen), wil Nederland op korte termijn 24.000 statushouders huisvesten. 

HET VERLOOP

Na de noodoproepen van het Centraal Orgaan Asielzoekers (COA) aan alle Nederlandse gemeenten in september en oktober 2015 om in Olympisch recordtempo noodopvang voor vluchtelingen beschikbaar te stellen, volgt een bijna hysterisch plan van de regering om op zeer korte termijn tijdelijke (voor maximaal 10 jaar) woonruimte voor statushouders uit de grond te stampen. Doel daarvan is de doorstroom binnen asielzoekerscentra te vergroten.

Urgentielijst
In de slibstream van deze nijvere houding, worden de burgers die al jaren op een fatsoenlijke sociale woning wachten, onhandig meegenomen. Want zoveel is de bestuurders wel duidelijk: als de overheid statushouders ineens met stip laat stijgen op de urgentielijst van sociale woningbouw, wordt het draagvlak voor het toelaten van asielzoekers onder de minder draagkrachtige woningzoekers natuurlijk in snel tempo afgebroken.

Autoritair bestuur
In deze voortvarendheid van bestuurlijk handelen worden bepaalde zaken al snel over het hoofd gezien: wat is bijvoorbeeld de impact van dergelijke initiatieven op een dorp, een wijk of een straat? Hoe autoritair (en weinig democratisch) mag een (lagere) overheid te werk gaan en op basis waarvan?

Haarlem
Ook Haarlem zet haar beste beentje voor. Na twee locaties  voor noodopvang beschikbaar te stellen, zijn er plannen om in recordtempo ruim 200 al dan niet ‘tijdelijke’ (voor ten minste 10 jaar) woningen te realiseren, ofwel in bestaande, leegstaande panden ofwel door versnelde bouw op braakliggend terrein. Voor de helft worden de nieuwe woningen toegewezen aan statushouders en voor de helft aan overige urgent woningzoekenden in de stad.


IMPACT OP BEWONERS

Delftplein-Haarlem-600x300

De kansrijke locatie op het Delftplein.

Delftplein in Haarlem-Noord
Het toeval wil dat ikzelf omwonende ben van een van de ‘kansrijke locaties’ voor dit plan. Het gaat om een klein, groen postzegeltje met rijen populieren, een trapveld en moestuinen aan de rand van Haarlem-Noord, zo’n 30 m voor mijn huis.

Met dit (nu nog voorlopige) collegebesluit kan mijn groene uitzicht binnen luttele maanden veranderen in het sociale gezicht van Haarlem: 80 woonblokken op een zeer klein stukje grond met ten minste 200* bewoners die daar de komende 10 jaar (!) hun leven gaan leiden.

Popcorn op de bank
Tot voor kort zat ik bij wijze van spreken nog met ‘popcorn op de bank’ naar het menselijk drama in het Midden-Oosten te kijken. Nu de gemeente Haarlem ineens versnelde stappen neemt voor de bouw van dergelijke ‘tijdelijke’ woningen, word ik letterlijk met mijn neus gedrukt op de gevolgen van de vluchtelingenkwestie.

Zelf betrokken
Omdat ik nu direct betrokken ben bij de overhaaste stappen van de regering en de overrompelingstactiek van de gemeente en dus op microniveau kan zien wat er gebeurt, leek het mij zinnig eens een spotlight te zetten op bepaalde elementen in het proces. In een serie blogs leg ik vooral de nadruk op opmerkelijke details.

*Per woning voor statushouders moeten er minimaal 4 statushouders in een woning worden geplaatst (Bron: NOS-journaal 20.00 uur, vrijdag 27 november, na 11.40 min)


OVERHEIDSCOMMUNICATIE

Bewonersbrief-plan-versnelde-woningbouwBEWONERSBRIEF (1)
Haarlem, 11 november 2015

Statushouders welkom heten
Op 12 november kregen de omwonenden van het Delftplein een brief over het collegebesluit met de mededeling dat de gemeente op korte termijn voor minimaal 200 extra sociale huurwoningen wil zorgen. En dat het groene puntstukje aan de grens met Santpoort-Noord (gemeente Velsen) een kansrijke locatie is om daar in versneld tempo 80 ‘tijdelijke’ woningen te plaatsen voor de duur van ten minste 10 jaar. Oplevering: zomer 2016. Vooral de laatste zin van de brief was opvallend: ‘Wij willen u vragen om statushouders als nieuwe buren welkom te heten en hen bij te staan om hun nieuwe leven in Haarlem te organiseren.’

Kritische kanttekeningen:

  • Zo’n eindzin is opmerkelijk voor een ‘voorstel’ dat op dat moment nog in de gemeenteraad moet worden besproken en waarbij bewonersparticipatie nog niet heeft plaatsgevonden. Het klinkt m.i. ook wat paternalistisch. 
  • Bovendien wordt in de brief verzwegen dat de woningen voor statushouders bedoeld zijn voor het plaatsen van minstens 4 statushouders per woning. Dat heeft nogal een impact op de buurt: er komt ineens een ‘dorp’ bij. Een soort tentenkamp, maar dan van prefab. 

Openbare vergadering
In de brief werd tevens melding gemaakt van een openbare raadscommissievergadering Ontwikkeling, waarin het voorstel voor het eerst zou worden besproken.

  • Waar die ‘openbare vergadering’ zou plaatsvinden werd in de brief niet vermeld.
  • Dat omwonenden tijdens de raadsvergadering hun zegje konden doen, werd ook niet vermeld.
  • Opmerkelijk: slechts een deel van de omwonenden had de brief ontvangen.

POLITIEKE DISCUSSIE

Bewoners-aan-het-woord

Omwonenden aan het woord tijdens vergadering raadscommissie Ontwikkeling in Haarlem.

De eerste vergadering van de raadscommissie Ontwikkeling
Haarlem, 19 november 2015

ACHTERGROND

Door de ongekende vluchtelingenstroom naar Europa is de druk op Nederlandse gemeenten toegenomen om meer statushouders te huisvesten. Via de reguliere woningtoewijzing lukt dit veelal niet: er is te weinig doorstroom door een te gering aanbod van sociale woningbouw en woningen in het middensegment.

Het kabinet heeft daarom onlangs met provincies en gemeenten afgesproken* dat op korte termijn 14.000 van de 24.000 statushouders (asielzoekers met een verblijfsvergunning) moeten worden gehuisvest in voorzieningen buiten de bestaande woningvoorraad, zoals lege kantoorpanden en sobere, tijdelijke woningen. Daarover zijn in het akkoord prestatieafspraken gemaakt.

Ambtelijke taskforce
Om aan haar taakstelling te voldoen, heeft het Haarlemse college van B&W een ambtelijke taskforce opdracht gegeven op zeer korte termijn ‘tot (onorthodoxe) voorstellen te komen’. Op basis van het ‘Eindadvies taskforce huisvesting statushouders’ heeft het college onder meer besloten om vier kansrijke locaties uit te werken waar versneld sociale woningbouw kan plaatsvinden.

Bespreking in de raadscommissie
Op 19 november 2015 werden die voorstellen voor het eerst besproken in de raadscommissie Ontwikkeling.

*Bestuursakkoord Verhoogde Asielinstroom


DE VERGADERING

Het collegebesluit (op basis van de plannen van de ambtelijke taskforce) kon vooral op grote waardering rekenen van de linkse partijen. VVD-raadslid Van Haga sprak al over een ‘links feestje’. Opmerkelijk was dat raadslid Schopman (PvdA) zo doordraaide van enthousiasme over de ‘daadkracht van de ambtelijke taskforce’ en het ‘het sociale gezicht van Haarlem’ dat zij tijdens het debat geen enkele tegenwerping meer duldde, bijna agressief de interruptiemicrofoon hanteerde en omstandig zuchtte als een raadslid wat bedenkingen had.

Een aantal bedenkingen dat ter sprake kwam:

  • Doorgaan met slopen en verkopen sociale woningbouw?
    Aan de ene kant versneld ‘tijdelijke woningen’ gaan bouwen en aan de andere kant druk bezig zijn met slopen en verkopen van sociale woningbouw gaat slecht samen (SP-raadslid Bloem, OPH-raadslid Smit, Trots Haarlem-raadslid Amand).
  • Onzuivere discussie door emoties
    VVD-raadslid Van Haga verwijt de EU gebrek aan visie, vindt dat de landelijke politiek er met de vluchtelingen een potje van maakt en de discussies over de vluchtelingen en statushouders vaak onzuiver zijn door de emoties die het onderwerp oproept. (Er volgt een diepe zucht van Schopman). Van Haga: ‘De kiezer moet er maar genoegen mee nemen, terwijl het grote consequenties heeft.’
  • Hij pleit ervoor de kwestie minder serieus te nemen en verwijst daarbij o.m. naar Zwitserland en België: ‘Het braafste jongetje van de klas krijgt meestal niet het mooiste meisje’ en ziet graag meer focus op het huisvesten van statushouders in de krimpgebieden dan op de ‘dure grond’ van Haarlem. ‘Ik accepteer niet dat Haarlem het afvoerputje wordt van Europa.’
  • 10 jaar = tijdelijk?
    Voormalig ‘rebels’ D66-lid Van Zetten (sinds november 2014 raadslid van de partij Hart voor Haarlem) stelt het democratisch gehalte van het voortraject van het plan ter discussie. Zij vindt ‘dat de raad wel erg op afstand is gezet’. Ook vindt zij de ‘tijdelijkheid’ van de plannen discutabel: ‘Bij 5-10 jaar is tijdelijkheid al snel een wassen neus’.
  • D66-raadslid Cannegieter heeft ook moeite met de ‘tijdelijkheid’ van de versnelde woningbouw, maar dan op een andere manier: ‘Wat onderscheidt dergelijke tijdelijke woningen van een AZC (asielzoekerscentrum)?’
  • CU-raadslid (Frank) Visser vraagt zich af wat de gevolgen zijn voor urgent woningzoekenden als zij zo’n ‘tijdelijke’ woning accepteren. Zij verliezen immers daarmee hun inschrijfduur. Hij vindt dat een ‘rare situatie’. Bovendien stelt hij: ‘Schuiven we geen problemen voor ons uit?’
  • Impact op de buurt
    CU-raadslid Visser vindt ook dat de impact op de buurt beter moet worden bekeken. ‘Tien jaar is niet niks’, stelt hij. Ook stelt hij vragen bij de selectie van locaties. Het is hem onduidelijk waarom bepaalde locaties zijn afgekeurd.
  • Hoewel CDA-raadslid (Jur) Visser niet snapt waarom er over deze plannen zo lang gediscussieerd moet worden (de raadscommissie is dan al 2 uur bezig. Hij heeft al die tijd niets gezegd, maar is wel verschillende keren de ruimte uitgelopen en is inmiddels zwaar geïrriteerd. ‘We moeten in eerste instantie een probleem oplossen.’), vindt hij wel dat bepaalde bevolkingsgroepen door de plannen niet eenzijdig moeten worden belast.
  • Te veel statushouders op een hoopje
    Een aantal partijen (VVD, SP, Trots Haarlem, OPH) vindt de verdeling van de woningen op basis van 50/50 niet goed, omdat er dan te veel statushouders op een hoopje bij elkaar zitten. Zo’n situatie zou niet bevorderlijk zijn voor de integratie. VVD en SP beroepen zich daarbij op landelijke cijfers. ‘Jullie doen net of ze van een andere planeet komen’, werpt Schopman tegen.
  • Zowel de Ouderen Partij Haarlem (Smit) als Trots Haarlem (Amand) vindt een quotum van 20-25% het maximum. SP en Trots Haarlem vinden dat er meer locaties gezocht moeten worden om statushouders beter over de stad te verdelen.
  • Groene stad?
    ‘Wat laten we achter na deze periode’, verzucht HvH-raadslid Van Zetten. ‘Haarlem is nu al een van de meest verdichte steden van het land.’ Haar tweet op 22 november:
  • ‘@NatuurInHaarlem @x_hace @WybrenvanHaga @d66haarlem Ja Natuur! Want @GroenLinksH en @pvdahaarlem gaan Haarlem volbouwen en D66 is machteloos.’
  • Ook VVD-raadslid Van Haga vindt dat de stad er door de plannen zeker niet mooier en groener van wordt.

Besluit
Ondanks alle tegenwerpingen constateerde PvdA-wethouder Langenacker aan het einde van de vergadering luchtig dat ‘er draagvlak is voor de plannen’. Zij benadrukte dat het hier om een ‘noodmaatregel’ gaat, die ‘zeker niet optimaal is, maar wel het meest realistisch’. ‘Als wij de taakstelling van de regering niet nakomen, worden we op het matje geroepen bij de provincie.’ ‘Haarlemmermeer weigert wel’, wierp HvH-raadslid Van Zetten tegen. D66-raadslid Cannegieter benadrukte ten slotte, net als veel raadsleden in de uren daarvoor, dat er veel meer aandacht moest komen voor de communicatie naar bewoners. ‘Doe het meer dan formeel nodig is.‘


Naschrift:
Al snel na de raadsvergadering, op 24 november 2015, volgt een tweede bewonersbrief. Deze brief is een stuk zakelijker opgesteld, geeft helder inzicht in de stappen die volgen en biedt een link waar omwonenden informatie kunnen vinden.

En toen was het maandenlang stil………………………

Relevante links
Actuele informatie is te vinden op: www.haarlem.nl/woningbouw-delftplein

(landelijk):


WORDT VERVOLGD:

Op 14 juni 2016 volgt een inspraakavond voor omwonenden. Lees meer in het blog:
De wijk, de statushouders en de voetbalkooi

17Nov/10

Osteopathie: vingers in de oren

[COLUMN]

In 2010 ging ik met een chronisch pijnlijke heup naar de osteopaat. Een osteopaat is een doorgestudeerde fysiotherapeut, die niet alleen de toestand van spieren, botten en gewrichten bekijkt, maar zich onder meer ook verdiept in het beweeglijk zijn van ‘de zachte’ delen van het lichaam, zoals organen en vliezen.

Betrouwbare osteopaat
De osteopaat bekijkt het lichaam in z’n geheel, zoekt naar de disbalans in het lichaam. Zo zou een heupklacht zomaar kunnen duiden op een te strak gespannen maag, om maar een voorbeeld te noemen. Soms kan zo’n behandeling verrassende resultaten opleveren. Zo ook bij mij, maar die was ánders verrassend.

Mijn osteopaat was het type betrouwbare boswachter. Lang, slank, grijs ringbaardje en vriendelijke – beetje introverte – oogopslag. Bij zo’n osteopaat leg je graag je verzameling botten, spieren en organen ter inzage op een behandeltafel.

Eerste diagnose
Zijn eerste diagnose luidde ‘artrose’, ofwel: gewrichtsslijtage. Door vermindering van het kraakbeen bij de gewrichten, kunnen de botten dan letterlijk over elkaar heen schuren. ‘Hoeveel procent is er verdwenen’, vroeg ik nieuwsgierig. Hij kon natuurlijk geen schatting doen (hij is immers geen arts), maar hij vermoedde toch wel zo’n 30 procent. Nadat ik mij wekenlang op een handdoekje onderwierp aan gedruk, gedraai en gesteun op mijn lijf, bleef de klacht aanhouden.

Röntgenfoto Kennemer Gasthuis
Ik had er genoeg van, wilde nu wel eens écht weten hoe het zat met die artrose en liet een röntgenfoto maken in het Kennemer Gasthuis. De radioloog was een leuke vent. Hij zei dat het buiten z’n bevoegdheid lag iets te zeggen over de foto, maar hij vertrouwde mij heimelijk toe dat ‘mijn heup er uitzag als een zonnetje’. Mijn vriend kon niet laten daar thuis wat grappen over te maken.

Spanning vasthouden
Ik weer naar de osteopaat. Die herzag moeiteloos zijn oordeel en zapte naar de volgende diagnose: ditmaal meende hij dat het SI-botje (het bot tussen heiligbeen en bekken) de boosdoener was en hij begon omstandig zijn skeletkennis te etaleren, waardoor ik wel overtuigd móest zijn van zijn oordeel. Ook zou ik teveel spanning vasthouden in mijn buik, moest ik meer loslaten en ‘verteren’. Raadgeving: veel heupbewegingen maken (swingen, ‘kwispelen als een hond’, grote stappen maken).

De klacht hield wekenlang onverminderd aan.

Vingers in mijn oren
Op een zonnige dag in juli herzag hij plotsklaps opnieuw zijn diagnose: ditmaal suggereerde hij dat mijn eierstok zat vastgegroeid aan mijn baarmoeder. Om dat te behandelen, stak hij onder andere tien minuten lang zijn vingers in mijn oren (tegen een uurtarief van 80 euro) en zei dat dat was om de hormoonproductie te stimuleren, waardoor mijn baarmoeder zou gaan kantelen, waardoor de klacht zou verminderen. ‘Maar deze behandeling kon wel eens heel lang gaan duren’, zei hij.

Eenmaal thuis pakte ik de telefoon en heb ik de behandeling maar stopgezet.

06Jun/10

U kijkt zo lief

[COLUMN]

“U kijkt zo lief.” Premier en CDA-lijsttrekker Balkenende zocht een zin, zag een vrouw en zei.

Lijsttrekkersdebat
De situatie. Op 26 mei 2010 vond bij Rtl4 een lijsttrekkersdebat plaats. Eén voor één namen de voormannen en -vrouw plaats achter een katheder tegenover presentatrice Mariëlle Tweebeeke, waarna een aantal vragen op hen werden afgevuurd. Het was de bedoeling dat de politici antwoord gaven.

List verzinnen
Nu zijn er drie soorten antwoorden mogelijk op een gesloten vraag: nee, ja of ik weet het niet. Maar als die opties niet toereikend zijn, moet je toch echt een list verzinnen.

U kijkt zo lief
“U kijkt zo lief”, was een noodgreep van Jan-Peter Balkenende, maar ik was meteen gealarmeerd. De briljante spindoctor Jack de Vries was immers al een tijdje uit het zicht, door kwajongensstreken op een kazernebed. De zakelijke verbintenis tussen de twee J’s werd toen natuurlijk terstond verbroken. Geen smet op het blazoen zo vlak voor de verkiezingen. Maar ik vrees dat Jack onlangs z’n liefdesleven met z’n oude gabber heeft besproken. Met wat blikjes bier op een kazernebed. Om bij het krieken van de dag het gezicht weer in de plooi te strijken.

Jacks on horses
JP miste zijn gabber, bleek maar weer. Want de druk tijdens het verkiezingsdebat, de camera’s, het publiek, vijf keer dezelfde vraag in één minuut door ook nog eens een vrouwelijke schone, werd hem toch echt fataal. Het vertrouwde jargon was uitgewerkt, dus zocht hij naarstig naar een uitweg. Hij zocht een zin, zag een vrouw, dacht aan kazernebedden, stoere verhalen, Jacks on horses en zei.

Harry Potter
Toen onze premier op 3 juni 2010 heel koket verkondigde (tijdens het tv-programma De Wereld Draait Door) dat hij na inname van sloten bier, drie liter om precies te zijn, geen spier vertrok, wist ik genoeg. Mijn beeld van Harry Potter flying on clouds was compleet.

Nawoord:
Het zinnetje ‘U kijkt zo lief’ is inmiddels dubbelzinnig en onsterfelijk geworden.

Twitter
Enkele grappen op Twitter in ‘de dagen erna’:

•Tweet Femke Halsema op 29 mei 2010:
‘Goedemorgen. Het is een dag om lief te lachen.’

•Tweet Jelle Brandt Corstius op 28 mei 2010:
‘Morgen lunchen met Beatrix. Wat ik al heb vernomen: majesteit zeggen, tijdens lunch niet naar de wc. Wat nog meer?’

Reactie vanPopta:
‘Niet zeggen dat ze lief kijkt ;-)’

27Mei/10
Parnassia-aan-Zee-600x300

Confrontatiespiegel Parnassia aan Zee

[COLUMN]

In strandpaviljoen Parnassia aan Zee in Bloemendaal hangt in de toiletruimte een confrontatiespiegel. Dat is zo’n ding waarvan je denkt dat het een spiegel is, maar waar doorheen je bekeken kunt worden zonder dat je er erg in hebt. De pisbakken van het herentoilet staan gerangschikt langs de achterkant van dit voyeuristisch geval. Dus terwijl jij met open mond je lippen stift, kunnen de mannen je zien terwijl ze met hun potlood in de bakken roeren.

Intieme vriendin
Nu is een spiegel niet zomaar een plat vlak met een weerspiegelende oppervlaktelaag. Het is een intieme vriendin. Je vertrouwt haar je meest kwetsbare momenten toe. Het verwijderen van dat drapje in je ooghoek, dat inmiddels zwart geworden is van de mascara. Om het goed te zien, buig je nog eens flink voorover. Om daarna met opengetrokken mond – je lippen hebben dan zo ongeveer de vorm van een ovaal – je smoeltje bij te werken.

Dan volgt de fatsoenering van het haar dat er uitziet na uren strand alsof de zeewind elk kwartier van richting is veranderd. Je toupeert nog even snel het plukje op je achterhoofd, kijkt of er niets tussen je tanden zit en of je tong inmiddels niet meelwit is uitgeslagen. Na het afstellen van de juiste zwoele blik, wordt het hoog tijd de toiletruimte weer te verlaten. Je bink blijft natuurlijk niet eeuwig wachten.

Confrontatiespiegel-600x300

Spiegel als maatje
Tijdens dit ritueel loop je echter groot risico dat aan de andere kant een kerel staat mee te gluren. Terwijl jouw Prins netjes aan de bar blijft wachten, hebben de mannen met hoge nood zich kunnen vergapen aan jouw sensuele lippen, lange wimpers en koddig kapsel.

Misschien trok je ook je bh wel recht of deed je nog een knoopje los van je hippe zomerbloes. Wie weet zat er wel een scherp stukje schelp gemeen te steken in een onderlaag en gebruikte je de spiegel om meer helderheid te krijgen over dit vraagstuk. Kortom, je was bezig met jezelf en gebruikte de spiegel als maatje.

Bordeel Parnassia aan Zee
Maar het maatje blijkt een misstap. In Bordeel Parnassia aan Zee is een peepshow ingericht, waar jij ongevraagd onderdeel van bent. Als je dat had geweten, was je met verwaaide apenkop, scheve bh en ongestifte lippen natuurlijk meteen het sanitair weer uit gerend. Om vervolgens in de weken erna het vrouwelijk deel van Nederland te mobiliseren en met spandoeken het recht te eisen terug te kijken.

14Mei/10
De-Dam-600x300

De schreeuw op de Dam

[COLUMN]

Een man schreeuwt, een tas valt, een kerel roept ‘Bom!’. Dat is in het kort het scenario dat vooraf ging aan de vreemde chaos op de Dam, 4 mei 2010. Ik vind het een beetje B-filmmateriaal.

Massahysterie
En dan de massahysterie. Verwilderde gezichten, moeders beschermen half huilend hun kinderen (die helemaal huilen), de Koningin wordt in allerijl in een gebouwtje aan de rand van het plein geduwd (zij huilt niet) en de massa zet het gillend op een lopen. Waarheen is mij een raadsel. Op zo’n moment heb ik hevig behoefte aan de regiekunsten van Pieter Verhoeff.

Dwaze Dagen
De paniek na de schreeuw op de Dam duurde al met al 2,5 minuten. Dat is best kort. Maar de verwarring was totaal, dat zag je wel aan de verschrikte gezichten. Het leken wel de Dwaze Dagen bij de Bijenkorf. Maar de winkel was gesloten, dus dat kon niet. Nu is 4 mei 2010 ook verworden tot een dwaze dag.

Een schreeuw
Wat had ik zelf gedaan, vroeg ik mij af. Je hoort een schreeuw. Zet je het dan op een lopen? Waarheen dan en waarom?

Menselijk gedrag in een massa
Mensen gedragen zich vreemd in een massa, dat is mij wel vaker opgevallen. Als ik op een voetpad wandel en stuit op een grote groep, dan lijkt het wel alsof je als eenling niet bestaat of in het beste geval geen rechten hebt op een stukje van de publieke ruimte. Als je dan terstond je rug niet recht en non-verbaal dreigt met een fysieke botsing met zo’n massa-molecuul, dan dendert zo’n groep gewoon door.

Implosie van denkvermogen
Een massa verliest snel z’n verstand, het individuele IQ lijkt in een menigte niet meer te bestaan en de som der delen van dat intellect al helemaal niet. Sterker, als mensen zich massaal verenigen, kun je er zeker van zijn dat er een implosie van denkvermogen volgt. En dat lijkt weer omgekeerd evenredig met de toename van de kans op hysterie. Maar dan is het vervolgens ook logisch dat als een man schreeuwt, een tas valt en een kerel roept ‘Bom!’ dat je dan gaat rennen. Zeker in Nederland.

14Apr/10

Assepoester op het Twittergala

[COLUMN]

Tegenwoordig twitter ik. Dat is best heftig. Na twee maanden twoliners (een tweet bestaat uit maximaal 140 tekens, ongeveer twee zinnen) over mijn gedachten en dagbesteding moet ik toch echt aan online reputatiemanagement gaan doen. Mijn tweetstream werkt als een spiegel.

TwitterGala
Goedgemutst en succesvol, zo kan ik de Twitterfamilie wel omschrijven. Soms voel ik mij net Assepoester op het TwitterGala. Mini tussen de mega’s. Het gemankeerde zusje van de Twitterhunks. De uit de bocht gevlogen golfbal op een 18-holesterrein, waar Tiger Woods z’n punten staat te maken. Ik lees nou nooit eens in een tweet dat iemand de laan is uitgestuurd, het allemaal niet lukt of dat hij of zij door het leven hobbelt alsof de auto voortdurend op de handrem staat. Dan zou ik mijzelf daarin in ieder geval nog kunnen herkennen.

Online reputatie
In dagblad De Pers van 13 april 2010 wordt tot overmaat van ramp ook nog eens gewaarschuwd voor je online reputatie. In het artikel van Koster en Jojanneke (waarom nou niet Mark en Van den Berge) staat dat de Nederlanders zich meer bewust moeten zijn van ‘wat ze op internet knallen’ (citaat deskundige Remco Janssen). Je kunt dus niet meer doodleuk jezelf zijn op internet. Nee joh, dat is helemaal jaren zeventig! Tegenwoordig moet je ‘je content managen’ en je online reputatie gaan beheren.

World Wide Web
Want voor je het in de smiezen hebt, gaan je tweets en online-gekeuvel een eigen leven leiden, liggen ze te sidderen in de online databanken of in een verborgen hoekje van het World Wide Web, popelend om op een onbewaakt ogenblik nét eventjes op te duiken als je er helemáál niet om hebt gevraagd. Zit je potentiële werk- of opdrachtgever in een verloren ogenblik op je naam te googelen, komt de hit naar boven dat een Schotse Hooglander (ik kom maar niet van dat trauma af!) z’n kopje in je buik heeft gedrukt en dat online hangjongere Sjaaltje 13 dat wijdt aan je maandelijkse periode. Daar zit je toch echt niet op te wachten.

Kekke avatar
Maar stel nou dat ik maatschappelijk een miep ben van dertien ongelukken. Stel. En dat ik nog niet in de verste verte aan die twaalf ambachten kan komen. Ik kan dan natuurlijk proberen dat imago nog een beetje op te leuken door een kekke avatar (foto of afbeelding die je identiteit weergeeft) op mijn twitter- en communitypagina’s te plakken, maar het blijft behelpen.

Volgers scoren
Toch is het eigenlijk heel eenvoudig: om mee te doen in de vaart der volkeren móet je twitteren, vrienden en volgers scoren, maar om je online reputatie te bewaken, kun je daar lekker keihard bij staan liegen.

04Apr/10

Palmpasenstok

[COLUMN]

Met Pasen is Jezus opgestaan. Ze konden ‘m eerst niet vinden. Z’n doeken lagen in z’n grafspelonk, maar er zat niets meer in. Dat is toch vreemd na drie dagen.

Palmpasenstok
Als kind werd ik altijd wel vrolijk van Pasen. Er was alleen één probleem: in de wijk liepen allerlei kinderen met een palmpasenstok en ikke niet. Daar was ik zo verontwaardigd over. Maar ik was Protestant en om een palmpasenstok te mogen maken, moest je toch echt een Katholiekje zijn.

Beeldenverering
Dus zat ik ieder jaar weer dagenlang verlekkerd naar dat feestmaal aan die stokken te kijken, zonder zelf mee te mogen doen. Na een aantal jaar hield ik het echt niet meer vol en smeekte mijn moeder om mij aan deze beeldenverering te mogen overgeven. Nu was mijn moeder de kwaadste niet en lag ook wel eens dwars tegen het Goddelijk Gezag. Bovendien zag ze mijn wanhoop en gaf welwillend haar zegen.

Kruisverbinding
Na dagen meten en zagen in de schuur kon ik eindelijk met de hoofdakte beginnen: het rijgen van veel snoep aan een draadje om die vervolgens aan de kruisverbinding te nagelen. De lekkernijen hingen zwaar te bungelen aan de touwtjes. Nadat de boel was afgewerkt door het broodje op de verticale stok te drukken, was ik klaar voor de straatparade. Want als de Katholieken zo parmantig met hun stokken door de buurt paradeerden, mocht ik natuurlijk niet achterblijven.

Trots als een paashaas
Trots als een paashaas liep ik vervolgens in mijn eentje een aantal blokjes om. De stok in beide handen geklemd een halve meter voor mij uit. Om de overwinning te vieren, mij verheugend op het banket dat komen ging.